Stav Katoličke Crkve povodom „Deklaracije o isticanju kršćanskih simbola”

Znamo da je Evropski sud za ljudska prava dana 24. juna 2010. godine doneo „Deklaraciju o isticanju kršćanskih simbola“ (br. 3081/06), prema kojoj se ubuduće ne bi smeli isticati kršćanski verski simboli u školama i vaspitnim ustanovama. Radi se tačnije o stavljanju Križa, ili Časnog Krsta, u takvim prostorijama.

Cenimo i poštujemo mišljenje svakog građanina u multietničkoj i multikulturnoj Evropi, ali isto tako smo uvereni da i kršćani imaju pravo na svoje mišljenje i javno izražavanje svoje verske pripadnosti. Križ ili krst je znak jedne kulturno-religijske tradicije, koja je igrala odlučujuću ulogu u stvaranju evropskog kulturnog, verskog i društvenog poretka i baštine. Većinu stanovnika Evrope još uvek čine kršćani, a zabrana isticanja kršćanskih verskih simbola svakako bi ranila osećaje te većine.

Zato podržavamo Republiku Italiju u svojim nastojanjima da sutra 30. juna 2010. godine pred Evropskim sudom za ljudska prava uspešno odbrani svoje pravo na isticanje verskih simbola u javnim prostorijama vaspitnih ustanova.

Koristimo priliku da se od srca zahvalimo sestrinjskoj Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi, koja je po Predsedniku Svetog Arhijerejskog Sinoda, Njegovoj Svetosti Patrijarhu Irineju, pismeno podržala ovu inicijativu Katoličke Crkve u Srbiji i Evropi.

msgr. Stanislav Hočevar SDB

beogradski nadbiskup i metropolit

DEKLARACIJA O ISTICANJU HRIŠĆANSKIH VERSKIH SIMBOLA

(ODLUKA EVROPSKOG SUDA ZA LJUDSKA PRAVA, № 30814 / 06. – Latutsi protiv Italije)

U očekivanju nastupajuće odluke Evropskog suda o isticanju religijskih simbola u državnim školama, želimo da podvučemo značaj koji ta odluka ima na verske osećaje naroda kao i tradiciju evropskih nacija.

Evropa je po tom istom hrišćanstvu afirmisala autonomiju duhovnih i svetovnih sfera i već duže vreme postala otvorena za religijski pluralizam, iskazujući poštovanje za prava kako vernika tako i onih koji ne veruju. I to čini sve više u naše dane, otkako se ostale religije šire i koriste prednosti te multikulturalne realnosti.

Prisustvo hrišćanskih religijskih simbola, posebno krsta, koji odražavaju verska osećanja hrišćana svih denominacija, nema nameru da diskriminiše ili isključi bilo koga, nego da izrazi tradiciju koju svako poznaje i prepoznaje po njenim visokim vrednostima i ulozi katalizatora dijaloga sa svakom osobom dobre volje, kao i po podršci koju pruža onima koji pate ili su u potrebi, bez razlike na versku, etničku ili nacionalnu pripadnost.

U hrišćanskoj kulturi i religioznoj tradiciji krst predstavlja zajedničko spasenje i slobodu ljudskog roda (pogledati: sv. Jovan Zlatousti, Propovedi na Jevanđelje po Mateju 54, 7). On ne nameće religiju, nego izražava najviši altruizam i velikodušnost, kao i najdublju solidarnost koja je ponuđena svima.

Iz toga sledi da društva s hrišćanskom tradicijom ne bi trebalo da odbiju javno prikazivanje svojih religijskih simbola, posebno na mestima gde se obrazuju deca koja im pripadaju; u suprotnom, ta društva neće uspeti da budućim generacijama prenesu svoj vlastiti identitet i vrednosti. To bi postala društva u kontradikciji sa samima sobom, koja bi odbila živo duhovno i kulturno nasleđe, u kojima nalaze svoje korene i otvorenost za budućnost.

Osim toga, podsećamo da u svim evropskim zemljama pravo na slobodu veroispovesti postoji i sve više jača i da su u mnogim zemljama drugi religijski simboli dozvoljeni zakonom ili na osnovu spontanog prihvatanja. Crkve i hrišćanske zajednice svuda i uvek favorizuju dijalog s drugim hrišćanima i drugim religijama i predstavljaju integralni deo svojih vlastitih nacionalnih realnosti. Kada je reč o simbolima, nacionalne države poseduju različite zakone kao i autonomnu socijalnu i jurističku evoluciju, koja mora biti poštovana u okviru ispravnih veza između država članica i evropskih institucija. Dijalog između religija i ljudi najrazličitijih mišljenja može biti razvijen u Evropi gde postoje verska prava za sve, kao i poštovanje drevnih tradicija svakog naroda i nacije.