Beogradska (nad)biskupija, njeni natpastiri i crkve kroz epohe. Od početaka hristijanizacije do 1521. godine

Dekanat » Beogradski dekanat

ŽUPA SMEDEREVO

Smederevska Katolička crkva bogate je i burne prošlosti, časne sadašnjosti, a po vrednosti vernika ima veliku budućnost i zadatak – ako ne da uveća, a onda barem da nešto vrati i obnovi iz te prošlosti. Prisutna je tu i odomaćena već od prvih hrišćanskih vremena, još pre dolaska Slovena na Balkan, kada su seme hrišćanstva doneli rimski legionari.
Na njenoj sadašnjoj teritoriji bile su bar dve dijeceze: metropolija Viminacijum (Kostolac) i Semendrija (Smederevo). Iako se ne znaju datumi njihovog osnivanja ni imena utemeljitelja, postoji popis nekolicine njihovih biskupa.

Smederevska biskupija ujedinjena je 23. decembra 1729. g. s Beogradskom biskupijom.
Za vreme osmanlijske vladavine i biskupi i njihove vizitacije predstavljaju dragocen izvor za poznavanje građanskog i crkvenog života tadašnjeg vremena. Neki od njih upravljali su zemljama Bosne, celim Sremom, istočnom Slavonijom i južnom Ugarskom sve do Pečuja.
Turci su ubili biskupa fra Tomu Skorčevića (1551–1552) i njega možemo smatrati svojim svecem.
Za vreme biskupa Ugrinovića (1565–1580) zapisano je da je u Smederevu bilo samo sedam katolika.
Život katolika lepo je opisao isusovac Bartol Kašić na svojim putovanjima po ondašnjim krajevima Smederevskog sandžakata. Tako je zapisano da je 1612. g. dva dana bio u zgradi smederevske katoličke crkve i to je za sada prvi siguran podatak o postojanju crkve u Smederevu.
Relativno jako hrišćanstvo u austrougarsko doba prekinuto je 1739. g., kada poslednji beogradsko-smederevski biskup Fon Vagrajn [von Wagrain] s većinom sveštenika i vernika napušta Beograd.
U periodu posle toga ovde sigurno ima katolika, jer se doseljavaju i traženi su kao zanatlije, trgovci, činovnici… a za njih su se brinuli sveštenici koji su povremeno dolazili.
15. II 1927. g. osnovana je (obnovljena) župa posvećena Rođenju sv. Ivana Krstitelja.
Njeno sedište je kraljevski, despotski grad Smederevo.
Obuhvata teritorije gradova: Smederevo, Požarevac, Petrovac na Mlavi, Kostolac, a s prirodnim gravitiranjem života dosadašnjih vernika i gradove Mladenovac i Smederevska Palanka (koji inače pripadaju župama sv. Ćirila i Metodija i sv. Josipa u Kragujevcu). Ovim gradovima može se pribrojati i niz sela u kojima se nalazi poneki katolik: Udovice, Miloševac…
U bližoj istoriji, preko ličnosti župnikâ ona se ispreplitala sa susednim beogradskim župama, odnosno sa župama Bor i Kragujevac.
Geografski i istorijski najviše je povezana sa župom Skorenovac, odnosno Kovinom u Zrenjaninskoj biskupiji.
24. maja 1928. došao je prvi župnik fra Alfonz Kudrić. 11. juna 1930. g, prvi put je podeljena sv. krizma.
5. juna 1941. g. i crkva i župni stan porušeni su prilikom eksplozije u Smederevskoj tvrđavi.
U periodu 1954–1955. g. sagrađena je sadašnja župna kuća s kapelicom i stanom za župnika, ali misa tu nije mogla redovno da se služi sve dok nisu došle časne sestre.
Od tada pa do naših dana celokupan verski život odvijao se u istoj zgradi, kojoj su zbog njene neprilagođenosti i stalnog korišćenja neprestano bile potrebne opravke i renoviranja.
5 juna 1940. g. kupljeno je građevinsko zemljište za novu crkvu i župni dom, ali crkva nikad nije sagrađena, a zemljište je oduzeto.
U naše doba počelo je da se razmišlja o gradnji nove crkve. Godine 1998. zatražena je građevinska dozvola. Započelo se s gradnjom crkve u dvorištu. Zabrane i pretnje bile su gotovo svakodnevne, tako da su radovi stalno započinjani i prekidani.
Godine 2001. počela je da se gradi nova crkva po planu arhitekte Miroslava Pašagića iz Beograda.
Procenjuje se da župa ima oko 2000 katolika. Crkva održava kakvu-takvu vezu s oko 1000 vernika, a u kartoteci je upisano oko 70 porodica.